Shloka 111
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
एवं युगो युगस्येह संतानस्तु परस्परम् / वर्त्तते ह्यव्यवच्छेदाद्यावन्मन्वन्तरक्षयः
Transliteration
evaṃ yugo yugasyeha saṃtānastu parasparam / varttate hyavyavacchedādyāvanmanvantarakṣayaḥ
Translation
یوں یہاں یُگ سے یُگ کی نسل در نسل کڑی باہم جاری رہتی ہے؛ یہ سلسلہ بے وقفہ منونتر کے خاتمے تک چلتا رہتا ہے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'thus')
युगःa yuga
युगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; रूपेण पुंवत् प्रयोगः (neuter stem used as nominative singular)
युगस्यof (another) yuga
युगस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
इहhere
इह:
Deshadhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
संतानःcontinuity/lineage
संतानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंतान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (particle)
परस्परम्mutually/in succession
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: 'mutually/one after another')
वर्ततेcontinues/exists
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Reason particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: 'indeed/for')
अव्यवच्छेदात्from non-interruption
अव्यवच्छेदात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootअ + व्यवच्छेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause): 'due to non-interruption'
यावत्until/as long as
यावत्:
Avadhi (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-निर्देशक-अव्यय (limit: 'as long as/until')
मन्वन्तरक्षयःthe end of the manvantara
मन्वन्तरक्षयः:
Avadhi (अवधि)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'the end of the manvantara' (as limit point)