Shloka 37
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
एतद्दत्वा विभवतः स्वर्गे लोके प्रतिष्ठिताः / अद्रोहश्चाप्य लोभश्च तपो भुतदया दमः
Transliteration
etaddatvā vibhavataḥ svarge loke pratiṣṭhitāḥ / adrohaścāpya lobhaśca tapo bhutadayā damaḥ
Translation
یہ سب دے کر صاحبِ استطاعت لوگ سُورگ لوک میں قائم ہوتے ہیں؛ بےآزاری، بےلالچ، تپسیا، مخلوقات پر رحم اور ضبطِ نفس—یہی ان کے اوصاف ہیں۔
Word by Word
एतत्this (as object)
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दत्वाhaving given
दत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), 'having given'
विभवतःof the wealthy person
विभवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
लोकेin the world/realm
लोके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
प्रतिष्ठिताःare established
प्रतिष्ठिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'established/settled'
अद्रोहःnon-malice, non-hostility
अद्रोहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअद्रोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कार (particle: also/even)
अलोभःnon-greed
अलोभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भूत-दयाcompassion toward beings
भूत-दया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + दया (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (bhūtānāṃ dayā)
दमःself-control
दमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन