Shloka 18
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
अधर्मो धर्मघाताय प्रारब्धः पशुहिसया / नायं धर्मो ह्यधर्मो ऽयं न हिंसा धर्म उच्यते
Transliteration
adharmo dharmaghātāya prārabdhaḥ paśuhisayā / nāyaṃ dharmo hyadharmo 'yaṃ na hiṃsā dharma ucyate
Translation
پشو-ہنسا کے ذریعے دھرم کو مٹانے کے لیے یہ اَدھرم شروع ہوا ہے؛ یہ دھرم نہیں، اَدھرم ہے— ہنسا کو دھرم نہیں کہا جاتا۔
Word by Word
अधर्मःunrighteousness
अधर्मः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धर्मघातायfor the destruction of dharma
धर्मघाताय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (Dative of purpose)
TypeNoun
Rootधर्म + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य घातः)
प्रारब्धःhas been begun/undertaken
प्रारब्धः:
कर्तृवाच्ये विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootप्र + रभ् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘begun/undertaken’
पशुहिंसयाby animal-violence
पशुहिंसया:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootपशु + हिंसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पशूनां हिंसा)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अयम्this
अयम्:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
विधेय/प्रत्यय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle: indeed/for)
अधर्मःunrighteousness
अधर्मः:
विधेय/प्रत्यय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
हिंसाviolence
हिंसा:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootहिंसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
विधेय/प्रत्यय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive)