Shloka 11
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
यजन्तं पशुभिर्मे ध्यैरूचुः सर्वे समागताः / कर्मव्यग्रेषु ऋत्विक्षु संतते यज्ञकर्मणि
Transliteration
yajantaṃ paśubhirme dhyairūcuḥ sarve samāgatāḥ / karmavyagreṣu ṛtvikṣu saṃtate yajñakarmaṇi
Translation
جب پاکیزہ قربانی کے جانوروں سے یَجْن ہو رہا تھا تو سب لوگ جمع ہو کر بولے؛ اور جب رِتْوِج کرم میں مشغول تھے تو یَجْن کا عمل مسلسل جاری تھا۔
Word by Word
yajantam(him) sacrificing
yajantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootyaj (धातु) → yajant (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
paśubhiḥwith animals (sacrificial beasts)
paśubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
dhyaiḥby thoughts/intentions
dhyaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
ūcuḥthey said
ūcuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), बहुवचन
sarveall (of them)
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
samāgatāḥhaving assembled
samāgatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-ā-gam (धातु) → samāgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
karmavyagreṣuamong those busy with ritual acts
karmavyagreṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootkarma + vyagra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मणि व्यग्राः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
ṛtvikṣuamong the priests
ṛtvikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootṛtvij (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
saṃtatewhen (it was) continuing/ongoing
saṃtate:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsam-tan (धातु) → saṃtata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
yajñakarmaṇiin the sacrificial rite
yajñakarmaṇi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyajña + karman (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यज्ञस्य कर्म), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन