Shloka 57
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
ब्राह्मणाननुर्त्तन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियान्विशः / वैश्यानुवर्त्तिनः शुद्राः परस्परमनुव्रताः
Transliteration
brāhmaṇānanurttante kṣatriyāḥ kṣatriyānviśaḥ / vaiśyānuvarttinaḥ śudrāḥ parasparamanuvratāḥ
Translation
کشتریہ برہمنوں کی پیروی کرتے ہیں، ویش کشتریوں کی۔ شودر ویشوں کے تابع رہتے ہیں—سب آپس میں ایک دوسرے کے ورت کے پابند ہیں۔
Word by Word
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
अनुवर्तन्तेfollow
अनुवर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, आत्मनेपद; 'follow/obey'
क्षत्रियाःKṣatriyas
क्षत्रियाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
क्षत्रियान्Kṣatriyas
क्षत्रियान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
विशःVaiśyas / the people
विशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (वैदिक/पुराण-प्रयोगे), प्रथमा, बहुवचन; 'the people' = वैश्याः
वैश्यान्Vaiśyas
वैश्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अनुवर्तिनःfollowing
अनुवर्तिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-वृत् (धातु)
Formकृदन्त: शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (present participle, agentive) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'following/obedient to'
शूद्राःŚūdras
शूद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय; परस्पर-भावे (reciprocal adverb)
अनुव्रताःobedient/compliant
अनुव्रताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having vows in conformity / compliant'