Shloka 23
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽबुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुष्टयम्
Transliteration
catvāri bhārate varṣe yugāni kavayo 'buvan / kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśceti catuṣṭayam
Translation
بھارت ورش میں اہلِ دانش نے چار یُگ بیان کیے ہیں—کرت، تریتا، دواپر اور کلی—یہی چہارگانہ ہے۔
Word by Word
catvārifour
catvāri:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
bhāratein Bhārata
bhārate:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषण
varṣein the land/region (varṣa)
varṣe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
yugāniages (yugas)
yugāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
kavayaḥsages/poets
kavayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkavi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
abuvansaid/declared
abuvan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलुङ् (Aorist/लुङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; रूपम्: अबुवन्
kṛtamKṛta (Satya) [yuga]
kṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम (name of a yuga)
tretāTretā [yuga]
tretā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; युगनाम
dvāparamDvāpara [yuga]
dvāparam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvāpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; युगनाम
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
kaliḥKali [yuga]
kaliḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; युगनाम
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-निर्देशक अव्यय (quotative/marker of enumeration)
catuṣṭayama set of four
catuṣṭayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatuṣṭaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समूहवाचक (collective)