Shloka 11
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
मानुषे णैव मानेन वर्षाणां यच्छतं भवेत् / पितॄणां त्रीणि वर्षाणि संख्यातानीह तानि वै
Transliteration
mānuṣe ṇaiva mānena varṣāṇāṃ yacchataṃ bhavet / pitṝṇāṃ trīṇi varṣāṇi saṃkhyātānīha tāni vai
Translation
انسانی پیمانے کے مطابق جو سو برس ہوتے ہیں، وہ یہاں پِتروں کے تین برس شمار کیے جاتے ہیں۔
Word by Word
मानुषेin the human (system)
मानुषे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; विशेषण (in human [reckoning])
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
मानेनby measure, by reckoning
मानेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (Relative pronoun)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
शतम्a hundred
शतम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
पितॄणाम्of the Pitṛs/ancestors
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; विशेषण (qualifying वर्षाणि)
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
संख्यातानिare counted
संख्यातानि:
क्रिया (Kriyā/Predicative participle)
TypeVerb
Rootसम्-ख्या (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्मणि-भाव (counted/numbered)
इहhere
इह:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Context)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: here/in this context)
तानिthose
तानि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा; नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)