Previous Verse
Next Verse

Shloka 99

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

वैश्वरूप्यं तु सर्गस्य कथितं ह्येकदैशिकम् / न शक्यं परिसंख्यातुं श्रद्धेयं भूतिमिच्छता

vaiśvarūpyaṃ tu sargasya kathitaṃ hyekadaiśikam / na śakyaṃ parisaṃkhyātuṃ śraddheyaṃ bhūtimicchatā

سَرگ کی کائناتی صورت میں نے صرف ایک حصے کے طور پر بیان کی ہے۔ اسے پوری طرح گننا ممکن نہیں؛ جو بھلائی چاہے وہ اسے عقیدت سے مانے۔

vaiśvarūpyamuniversal form; manifoldness
vaiśvarūpyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaiśvarūpya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Accusative (1st/2nd) Ekavacana; here as object/topic ‘the universal form’
tubut; indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (contrastive particle/निपात)
sargasyaof creation
sargasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th), Ekavacana
kathitamtold; described
kathitam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkathita (कृदन्त; √kath ‘to tell’)
FormBhūta-kṛdanta (past passive participle), Napuṃsaka, Prathamā/Accusative Ekavacana; karmaṇi sense ‘has been told’
hiindeed; for
hi:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta (emphatic/causal particle)
eka-daiśikamone-sided; partial
eka-daiśikam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + daiśika (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka, Prathamā/Accusative Ekavacana; karmadhāraya ‘ekaṃ daiśikam’ = ‘in one direction/one aspect only’
nanot
na:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha (निषेध) particle
śakyampossible
śakyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśakya (कृदन्त; √śak ‘to be able’)
FormKṛtya (कृत्य) potential participle, Napuṃsaka, Prathamā/Accusative Ekavacana; ‘possible’
parisaṃkhyātumto count/enumerate fully
parisaṃkhyātum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootpari-√saṃkhyā (धातु; infinitive/तुमुन्)
FormTumunanta (तुमुन् infinitive), ‘to enumerate completely’
śraddheyamto be believed
śraddheyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśraddheya (कृदन्त; √śradhā/śrad-dhā ‘to trust’ kṛtya)
FormKṛtya (gerundive), Napuṃsaka, Prathamā/Accusative Ekavacana; ‘worthy of faith’
bhūtimprosperity; greatness
bhūtim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhūti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
icchatāby (one) desiring
icchatā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rooticchat (कृदन्त; √iṣ ‘to desire’ present participle)
FormVartamāna-kṛdanta (present active participle/शतृ), Puṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; instrumental ‘by one desiring’