Previous Verse
Next Verse

Shloka 98

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

पूर्णा मावास्ययोः कालो यातनास्थानमेव च / समासात्कीर्तितस्तुभ्यमेष सर्गः मनातनः

pūrṇā māvāsyayoḥ kālo yātanāsthānameva ca / samāsātkīrtitastubhyameṣa sargaḥ manātanaḥ

پورنیما اور اماوسیہ کا وقت اور عذاب کی جگہ بھی—یہ سب میں نے تمہیں اختصار سے بیان کیا۔ یہ سَرگ ازل سے چلا آتا ہے۔

pūrṇāfull (moon)
pūrṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); viśeṣaṇa (adjective)
amāvāsyayoḥof the two new-moon days
amāvāsyayoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootamāvāsyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (6th/षष्ठी), Dvivacana (द्विवचन)
kālaḥtime; period
kālaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st), Ekavacana
yātanā-sthānamplace of torment
yātanā-sthānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyātanā (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘yātanāyāḥ sthānam’
evaindeed; just
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormNipāta (निपात) emphatic particle
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (समुच्चय-अव्यय) conjunction
samāsātbriefly; in summary
samāsāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsamāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī vibhakti (5th/पञ्चमी), Ekavacana; apādāna sense ‘from/in brief’
kīrtitaḥdescribed; narrated
kīrtitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrtita (कृदन्त; √kīrt/√kṛt? here √kīrt ‘to mention’ as causative/denom)
FormBhūta-kṛdanta (past passive participle/कृत-प्रत्यय), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmaṇi prayoga sense ‘has been described’
tubhyamto you
tubhyam:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Caturthī vibhakti (4th/चतुर्थी), Ekavacana
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
sargaḥcreation; emanation
sargaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
sanātanaḥeternal; primeval
sanātanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa of sargaḥ