Shloka 32
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
एवं सूर्यस्य वीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः / दृश्यते पौर्णमास्यां वै शुक्लः संपूर्णमण्डलः
Transliteration
evaṃ sūryasya vīryeṇa candrasyāpyāyitā tanuḥ / dṛśyate paurṇamāsyāṃ vai śuklaḥ saṃpūrṇamaṇḍalaḥ
Translation
یوں سورج کی قوت سے چاند کی تنو پرورش پاتی ہے؛ اور پُورنِما پر وہ سفید، کامل دائرہ بن کر صاف دکھائی دیتا ہے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/in this manner)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Gen./6th), एकवचन (sg.)
वीर्येणby power/energy
वीर्येण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (Instr./3rd), एकवचन (sg.)
चन्द्रस्यof the Moon
चन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Gen./6th), एकवचन (sg.)
अप्यायिताnourished; increased
अप्यायिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP, causative sense), स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of तनुः
तनुःbody; form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.)
दृश्यतेis seen; appears
दृश्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); कर्मणि प्रयोग (passive sense: is seen/appears)
पौर्णमास्याम्on the full-moon night
पौर्णमास्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खलु-अर्थक अव्यय (indeed)
शुक्लःbright; white
शुक्लः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of (चन्द्रः) implied
संपूर्णमण्डलःhaving a complete disc; full-orbed
संपूर्णमण्डलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of (चन्द्रः) implied