Shloka 30
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
आप्याययत्सुषुम्णातः पुनस्तान्सोमपायिनः / निः शेषायां कलायां तु सोममाप्याययत्पुनः
Transliteration
āpyāyayatsuṣumṇātaḥ punastānsomapāyinaḥ / niḥ śeṣāyāṃ kalāyāṃ tu somamāpyāyayatpunaḥ
Translation
سُشُمنّا سے وہ پھر اُن سوم پینے والوں کو سیراب کرتا ہے؛ اور جب کَلا بالکل ختم ہو جائے تو سوم کو بھی دوبارہ پرورش دیتا ہے۔
Word by Word
आप्याययत्nourished; caused to swell
आप्याययत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच्
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); causative (णिच्)
सुषुम्णातःfrom Suṣumṇā
सुषुम्णातः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootसुषुम्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), पञ्चमी विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (sg.)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), बहुवचन (pl.)
सोमपायिनःSoma-drinkers
सोमपायिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम + पायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन (pl.); अर्थः: सोमं पिबन्ति ये
निःशेषायाम्when (it is) without remainder; completely
निःशेषायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिःशेष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.); विशेषण of कलायाम्
कलायाम्in the digit/phase
कलायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पक्षान्तरे अव्यय (but/indeed)
सोमम्Soma; the Moon
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
आप्याययत्nourished; replenished
आप्याययत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच्
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); causative
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)