Shloka 26
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
कृष्णपक्षे यथा वेन्दोः कलाः पञ्चदश क्रमात् / पिबन्त्यंबुमयं देवास्त्रयस्त्रिंशत्तु छन्दनाः
Transliteration
kṛṣṇapakṣe yathā vendoḥ kalāḥ pañcadaśa kramāt / pibantyaṃbumayaṃ devāstrayastriṃśattu chandanāḥ
Translation
جیسے کرشن پکش میں چاند کی پندرہ کلاہیں بتدریج گھٹتی ہیں، ویسے ہی ‘چھندن’ کہلانے والے تینتیس دیوتا آبگین حصہ پیتے ہیں۔
Word by Word
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootकृष्ण + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dark fortnight)
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/just as)
वेन्दोःof the moon
वेन्दोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of the moon’
कलाःdigits/parts (lunar phases)
कलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चदशfifteen
पञ्चदश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-समास (dvigu); प्रथमा, बहुवचन (agreeing with कलाः)
क्रमात्in sequence/gradually
क्रमात्:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in order/gradually’ (ablative of manner)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अम्बुमयम्water-formed (liquid)
अम्बुमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअम्बु + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (made of water)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रयस्त्रिंशत्thirty-three
त्रयस्त्रिंशत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयः + त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या (numeral), प्रथमा, बहुवचन (agreeing with देवाः); ‘thirty-three’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
छन्दनाःthe Chandanās (a class)
छन्दनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; जातिनाम (class-name)