Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः

asurāśca jitāḥ sarve balirbaddhaśca vai tvayā / evamuktaḥ surairviṣṇaḥ siddhaiśca paramarṣibhiḥ

تم نے سب اسوروں کو جیت لیا اور بلی کو بھی باندھ دیا؛ دیوتاؤں، سدھوں اور پرم رشیوں نے یوں کہہ کر وشنو کو مخاطب کیا۔

asurāḥthe Asuras
asurāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
jitāḥconquered
jitāḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√ji (धातु; जि)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive sense
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with asurāḥ
baliḥBali
baliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbali (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
baddhaḥbound
baddhaḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√bandh (धातु; बन्ध्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive sense
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
tvayāby you
tvayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
uktaḥaddressed (praised)
uktaḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√vac (धातु; वच्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive: ‘having been addressed/praised’
suraiḥby the gods
suraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
siddhaiḥby the Siddhas
siddhaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
paramarṣibhiḥby the highest sages
paramarṣibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootparama-ṛṣi (प्रातिपदिक: parama + ṛṣi)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); कर्मधारय ‘supreme seers’