Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्

tvaṃ dhātā tvaṃ ca kartāsi tvaṃ lokānsṛjasi prabho / tvatprasādācca kalyāṇaṃ prāptaṃ trailokyamavyayam

اے پربھو! تو ہی دھاتا ہے، تو ہی کرتا ہے، تو ہی لوکوں کی سೃجنا کرتا ہے؛ تیرے پرساد سے اَویَی تریلوک کو کلیان حاصل ہوا۔

tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dhātāthe sustainer/creator
dhātā:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootdhātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agent noun
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
kartāthe doer
kartā:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootkartṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agent noun
asiare
asi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु; अस्)
FormPresent (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative, Singular
lokānworlds
lokān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
sṛjasicreate
sṛjasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु; सृज्)
FormPresent (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
prabhoO Lord
prabho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
tvatfrom you
tvat:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); base form used in compound
prasādātfrom (your) grace
prasādāt:
Hetu (हेतु/कारण; अपादान)
TypeNoun
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle
kalyāṇamwelfare/auspicious good
kalyāṇam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkalyāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
prāptamhas been obtained
prāptam:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootpra-āp-ta (कृदन्त; √āp आप् + pra)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) predicative with kalyāṇam
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri-loka (प्रातिपदिक: tri + loka)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); द्विगु-समास ‘three worlds’
avyayamimperishable
avyayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with trailokyam