Shloka 98
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
आश्रयाः पुण्यकीर्तीनां सुशुक्लाश्चापि वर्णतः / घनतोयात्मिका ज्ञेयाः कल्पादावेव निर्मिताः
Transliteration
āśrayāḥ puṇyakīrtīnāṃ suśuklāścāpi varṇataḥ / ghanatoyātmikā jñeyāḥ kalpādāveva nirmitāḥ
Translation
وہ نیک ناموں کا سہارا ہیں اور رنگ میں نہایت سفید؛ انہیں گھنے پانی کی ماہیت والا سمجھو، جو کلپ کے آغاز ہی میں بنائے گئے۔
Word by Word
आश्रयाःabodes, supports
आश्रयाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
पुण्य-कीर्तीनाम्of those of virtuous fame
पुण्य-कीर्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive plural; कर्मधारयः (पुण्या कीर्तिः)
सु-शुक्लाःvery white, bright
सु-शुक्लाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + शुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
वर्णतःin color; by color
वर्णतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular; हेतौ/प्रकारे
घन-तोय-आत्मिकाःhaving dense water as their nature
घन-तोय-आत्मिकाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootघन (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक) + आत्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; तत्पुरुषः (घनं तोयं यस्य/येषां ते)
ज्ञेयाःto be known
ज्ञेयाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण/Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त)
Formgerundive/तव्यत्-अर्थ, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; विधेय-विशेषणम्
कल्प-आदौat the beginning of the kalpa
कल्प-आदौ:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; तत्पुरुषः (कल्पस्य आदौ)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
निर्मिताःcreated, formed
निर्मिताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण/Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural