Shloka 65
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
छन्दोभिर्वाजिरूपैस्तु यतश्चक्रं ततः स्थितैः / वारुणस्यन्दनस्येह लक्षणैः सदृशस्तु सः
Transliteration
chandobhirvājirūpaistu yataścakraṃ tataḥ sthitaiḥ / vāruṇasyandanasyeha lakṣaṇaiḥ sadṛśastu saḥ
Translation
چھند اپنے آپ کو گھوڑوں کی صورت میں ظاہر کرتے تھے اور چکر اپنی جگہ قائم تھے؛ اسی بنا پر یہ رتھ یہاں ورُن کے سیندن کی علامتوں کے مشابہ تھا۔
Word by Word
छन्दोभिःby/with the metres (Vedic metres)
छन्दोभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वाजिरूपैःhaving the form of horses
वाजिरूपैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवाजि + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वाजिनां रूपम्), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (of छन्दोभिः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
यतःfrom which
यतः:
Apadana (अपादान/Source)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb), ‘यतः’ = from which/whence
चक्रम्wheel
चक्रम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject)
ततःtherefrom/then
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘ततः’ = then/therefrom
स्थितैःstanding/placed
स्थितैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (of छन्दोभिः)
वारुणस्यन्दनस्यof Varuṇa’s chariot
वारुणस्यन्दनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवारुण + स्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वरुणस्य स्यन्दनम्), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इहhere
इह:
Desha (देश/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
लक्षणैःby the characteristics/marks
लक्षणैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सदृशःsimilar
सदृशः:
Karta (कर्ता/Predicate of सः)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सःhe/that (chariot)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम