Shloka 128
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
द्विषाष्टिना त्रयोविंशन्मात्रायाश्च कला भवेत् / चत्वारि शत्सहस्राणि शतान्यष्टौ च विद्युतः
Transliteration
dviṣāṣṭinā trayoviṃśanmātrāyāśca kalā bhavet / catvāri śatsahasrāṇi śatānyaṣṭau ca vidyutaḥ
Translation
تئیس مقداروں سے (حساب میں) باسٹھ کے ذریعے ایک کَلا بنتی ہے۔ اور وِدیُت کی تعداد چار سے چھ ہزار اور آٹھ سو بتائی گئی ہے۔
Word by Word
द्विषाष्टिनाby one hundred and twenty
द्विषाष्टिना:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootdvi-ṣāṣṭi (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (द्वे षाष्टिः = 120); तृतीया एकवचन (Instrumental singular): 'by/with 120'
त्रयोविंशन्मात्रायाःof twenty-three mātrās
त्रयोविंशन्मात्रायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Roottrayo-viṃśat + mātrā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रयोविंशत्=23; तस्याः मात्रा); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Genitive singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
कलाa kalā
कला:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootkalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
भवेत्would be/constitute
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
चत्वारिfour
चत्वारि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (agreeing with sahasrāṇi)
शत्सहस्राणिhundred-thousands
शत्सहस्राणि:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśat + sahasra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शतानि सहस्राणि = hundred-thousands); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
शतानिhundreds
शतानि:
Pratijñā/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (numeral form used for count)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विद्युतःvidyuts (lightning-units)
विद्युतः:
Adhikarana/Reference (अधिकरण/सन्दर्भ)
TypeNoun
Rootvidyut (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन