Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana

The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply

विषयैर् मरुतो यस्य संस्थिताः सप्तसप्तकाः / व्यूहत्रयाणां सूतानां कुर्वन् सत्रं महाबलः

viṣayair maruto yasya saṃsthitāḥ saptasaptakāḥ / vyūhatrayāṇāṃ sūtānāṃ kurvan satraṃ mahābalaḥ

جس کے تابع موضوعات میں قائم مَروت سات سات کے گروہوں میں منظم ہیں؛ وہ مہابلی تین وْیُوہ کے سوتوں کے لیے سَتر یَجْن انجام دیتا ہے۔

viṣayaiḥby domains/objects (spheres)
viṣayaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootviṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
marutaḥthe Maruts / winds
marutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmarut (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन (plural)
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine/neuter), षष्ठी (genitive, 6th), एकवचन (singular)
saṃsthitāḥstationed / established
saṃsthitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-sthā (स्था धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन (plural)
sapta-saptakāḥseven groups of seven
sapta-saptakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक) + saptaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन (plural); द्विगुसमासः—‘सप्त साप्तकाः’ (groups of seven)
vyūha-trayāṇāmof the three formations/arrays
vyūha-trayāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvyūha (प्रातिपदिक) + traya (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive, 6th), बहुवचन (plural); द्विगुसमासः—‘त्रयाणां व्यूहानाम्’
sūtānāmof the sūtas / charioteers/bards
sūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive, 6th), बहुवचन (plural)
kurvandoing / performing
kurvan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
satrama sacrificial session (satra)
satram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (singular)
mahā-balaḥmighty / of great strength
mahā-balaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular); कर्मधारयः—‘महद् बलं यस्य’