Shloka 8
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
द्वितीयः पर्वतश्चन्द्रः सर्वौंष धिसमन्वितः / अश्विभ्याममृतस्यार्थमोषध्यो यत्र संभृताः
Transliteration
dvitīyaḥ parvataścandraḥ sarvauṃṣa dhisamanvitaḥ / aśvibhyāmamṛtasyārthamoṣadhyo yatra saṃbhṛtāḥ
Translation
دوسرا پہاڑ ‘چندر’ ہے، جو ہر طرح کی اوषधियों سے بھرپور ہے۔ جہاں اشونی کماروں نے امرت کے لیے اوषधیاں جمع کی تھیں۔
Word by Word
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चन्द्रःCandra (name)
चन्द्रः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/नाम)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पर्वतनाम
सर्व-औषधि-समन्वितःendowed with all herbs
सर्व-औषधि-समन्वितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + औषधि + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त (क्त) सम्+अन्वि/अन्वि-धात्वर्थे ‘युक्त’; तत्पुरुषः (सर्वाभिः औषधिभिः समन्वितः)
अश्विभ्याम्by the Aśvins
अश्विभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन
अमृतस्यof nectar
अमृतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अर्थम्for the sake/purpose
अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of)
औषध्यःherbs
औषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऔषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (where)
संभृताःwere collected
संभृताः:
Kriya (क्रिया-विशेषण/भाव)
TypeAdjective
Rootसम् + भृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग; past passive participle = gathered/collected