Shloka 7
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
गोमेदको ऽत्र प्रथमः पर्वतो मेघसन्निभः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्
Transliteration
gomedako 'tra prathamaḥ parvato meghasannibhaḥ / khyāyate yasya nāmnā tu varṣaṃ gomedasaṃjñitam
Translation
یہاں پہلا پہاڑ ‘گومیدک’ ہے، جو بادل کے مانند دکھائی دیتا ہے۔ اسی کے نام سے یہ ورش ‘گومید’ کہلاتا ہے۔
Word by Word
गोमेदकःGomedaka (name)
गोमेदकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमेदक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेघसन्निभःresembling a cloud
मेघसन्निभः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेघ + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (मेघेन सन्निभः = cloud-like)
ख्यायतेis known/is called
ख्यायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
यस्यof which/whose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक (indeed)
वर्षम्the region (varṣa)
वर्षम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
गोमेदसंज्ञितम्named ‘Gomeda’
गोमेदसंज्ञितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोमेद + संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त (क्त) ‘संज्ञि/संज्ञा’ धात्वर्थे; तत्पुरुषः (गोमेद-नाम्ना संज्ञितम्)