Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 195
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् / तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे
Transliteration
sapta prakṛtayastvetā dhārayanti parasparam / tāstvahaṃ parimāṇena naṃ saṃkhyātumihotsahe
Translation
یہ ساتوں پرکرتیاں ایک دوسرے کو سہارا دیتی ہیں۔ میں ان کی مقدار کے ساتھ یہاں گنتی کرنے کی ہمت نہیں رکھتا۔
Word by Word
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः (numeral used indeclinably); संख्या-विशेषणम्
प्रकृतयःnatures, constituents (prakṛtis)
प्रकृतयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle); विरोध/विशेषार्थक
एताःthese
एताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषणम्
धारयन्तिsupport, sustain
धारयन्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
परस्परम्mutually, each other
परस्परम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (adverb); परस्पर-भावे
ताःthem
ताः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle); विशेषार्थक
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
परिमाणेनby measure, quantitatively
परिमाणेन:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपरिमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
संख्यातुम्to count, to enumerate
संख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootसंख्या (धातु: सम्+ख्या) (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); कर्तरि प्रयोगः
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक-अव्यय (adverb)
उत्सहेI am able/dare, I undertake
उत्सहे:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन