Shloka 137
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते / अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः
Transliteration
udakasyāyanaṃ yasmāttasmādudadhirucyate / aparvāṇastu girayaḥ parvabhiḥ parvatāḥ smṛtāḥ
Translation
جہاں پانی کا ٹھکانا اور بہاؤ ہے اسی لیے اسے ‘اُدَھِی’ کہا جاتا ہے؛ جن پہاڑوں میں ‘پَرو’ نہیں وہ ‘گِری’ ہیں، اور جن میں پَرو ہوں وہ ‘پَروَت’ کہلاتے ہیں۔
Word by Word
उदकस्यof water
उदकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), षष्ठी (6th/genitive), एकवचन (singular)
आयनम्going; course; abode
आयनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यस्मात्from which; because
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुं/नपुंसक, पञ्चमी (ablative), एकवचन
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, पञ्चमी (ablative), एकवचन
उदधिःocean
उदधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
अ-पर्वाणःwithout joints/segments
अ-पर्वाणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समासार्थक-उपसर्ग (negation a-), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘without joints/knots’
तुbut
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (contrastive)
गिरयःmountains
गिरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पर्वभिःby joints/segments
पर्वभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
पर्वताःmountains (parvatas)
पर्वताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare termed
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are called/are remembered’