Shloka 113
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः / तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः
Transliteration
yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhvaṃ pañcāśaducchritaḥ / tāvadeva ca vistīrṇaḥ sarvataḥ parimaṇḍalaḥ
Translation
وہ پچاس ہزار یوجن بلند ہے؛ اتنا ہی پھیلا ہوا بھی، اور ہر سمت سے مکمل طور پر گول ہے۔
Word by Word
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; genitive plural; ‘of yojanas’ (measure)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (प्रमाण); accusative plural used for measure
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Deśa/Diś (देश/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पञ्चाशत्fifty
पञ्चाशत्:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; numeral ‘fifty’ (as measure)
उच्छ्रितःhigh/elevated
उच्छ्रितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत् + श्रि (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘raised/high’
तावत्as much (the same)
तावत्:
Pramāṇa (प्रमाण/परिमाण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; परिमाणवाचक; ‘so much/as much’
एवjust/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विस्तीर्णःextended
विस्तीर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + स्तॄ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘on all sides’)
परिमण्डलःcircular
परिमण्डलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular; ‘circular/rounded all around’