Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्

upagacchanti tāḥ sarvā yato varṣati vāsavaḥ / vakvaukasāyāstīre tu vanaṃ surabhi viśrutam

وہ سب اسی جگہ جا پہنچتی ہیں جہاں واسَو (اندر) بارش برساتا ہے؛ اور وکواوکسا ندی کے کنارے ‘سُرَبھِی’ نام کا مشہور جنگل ہے۔

उपगच्छन्तिthey approach/go to
उपगच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifier of ताः)
यतःbecause/wherefrom
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; कारणवाचक/सम्बन्धबोधक (from where/because)
वर्षतिrains
वर्षति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्र-पर्याय (name of Indra)
वक्वौकसायाःof (the river) Vakvaukasā
वक्वौकसायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवक्वौकसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; नदी-नाम (proper noun)
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
वनम्a forest
वनम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here प्रथमा (predicate nominative)
सुरभिfragrant
सुरभि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier of वनम्)
विश्रुतम्renowned
विश्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘well-known’