Shloka 9
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
इन्द्रद्वीपः कशेरूमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गान्धर्वस्त्वथ वारुणः
Transliteration
indradvīpaḥ kaśerūmāṃstāmravarṇo gabhastimān / nāgadvīpastathā saumyo gāndharvastvatha vāruṇaḥ
Translation
اندردویپ، کشیرومان، تامروَرْن، گبھستیمان؛ نیز ناگدویپ، سومیہ، گاندھرو اور پھر وارون—یہ (دویپ) بیان کیے گئے ہیں۔
Word by Word
इन्द्र-द्वीपःIndra-dvīpa
इन्द्र-द्वीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इन्द्रस्य द्वीपः)
कशेरूमान्having kaśeru (a plant)
कशेरूमान्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootकशेरु-मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
ताम्र-वर्णःcopper-colored
ताम्र-वर्णः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootताम्र + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय (ताम्रः वर्णः यस्य)
गभस्तिमान्radiant; having rays
गभस्तिमान्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootगभस्ति-मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त
नाग-द्वीपःNāga-dvīpa
नाग-द्वीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नागस्य द्वीपः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (thus/also)
सौम्यःgentle/pleasant
सौम्यः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
गान्धर्वःGāndharva (dvīpa)
गान्धर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगान्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तुand/but
तु:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
अथthen
अथ:
Sambandha (discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/next)
वारुणःVāruṇa (dvīpa)
वारुणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन