Shloka 34
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः / गोदावरी भीमरथी कृष्णवेणाथ बञ्जुला
Transliteration
vindhyapādaprasūtāstā nadyaḥ puṇyajalāḥ śubhāḥ / godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇātha bañjulā
Translation
وِندھیا پہاڑ کے دامن سے پیدا ہونے والی وہ شُبھ ندیاں جن کا پانی ثواب بخش ہے—گوداوری، بھیم رَتھی، کرشن وینا اور بنجلا۔
Word by Word
विन्ध्यपादfrom (the) Vindhya-foot (Vindhya range)
विन्ध्यपाद:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootविन्ध्य + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular) — 'from the foot of Vindhya' (समासान्त-प्रातिपदिक)
प्रसूताःborn/produced
प्रसूताः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Root√सू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (Nominative plural feminine) — 'born/produced'
ताःthose (rivers)
ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
पुण्यजलाःwith sacred waters
पुण्यजलाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य + जल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (Nominative plural feminine) — 'having holy water'
शुभाःauspicious
शुभाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (Nominative plural feminine)
गोदावरीGodāvarī (river)
गोदावरी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगोदावरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भीमरथीBhīmarathī (river/name)
भीमरथी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभीम + रथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कृष्णवेणाKṛṣṇaveṇā (river)
कृष्णवेणा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकृष्ण + वेणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अथthen/next
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Sequencer)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (particle: 'then/now/and next')
बञ्जुलाBañjulā (river)
बञ्जुला:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबञ्जुला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)