Shloka 73
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः / गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्
Transliteration
sarvakāmapradāstatra kecidvakṣā manoramāḥ / gandhavarṇaraso petaṃ prakṣaranti madhūttamam
Translation
وہاں کچھ دلکش درخت ہر خواہش پوری کرنے والے ہیں؛ وہ خوشبو، رنگ اور ذائقے سے بھرپور بہترین شہد بہاتے ہیں۔
Word by Word
सर्वकामप्रदाःgranting all desires
सर्वकामप्रदाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वान् कामान् प्रददाति’ इति बहुवचन-विशेषण (granting all desires)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun)
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद
मनोरमाःdelightful
मनोरमाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
गन्धवर्णरसोपेतम्endowed with fragrance, color, and taste
गन्धवर्णरसोपेतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगन्ध + वर्ण + रस + उपेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘गन्धेन वर्णेन रसेन उपेतम्’—तृतीया-तत्पुरुषार्थ (endowed with fragrance, color, and taste)
प्रक्षरन्तिthey exude/flow forth
प्रक्षरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√क्षर् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; कर्तरि प्रयोग
मधूत्तमम्excellent honey
मधूत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधु + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘उत्तमं मधु’ इति कर्मधारय