Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे / तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्

vedyarddhe dakṣiṇe trīṇi trīṇi varṣāṇi cottare / tayormadhye tu vijñeyo merurmadhya ilāvṛtam

ویدی کے جنوبی نصف میں تین ورش (دیار) ہیں اور شمالی نصف میں بھی تین؛ ان دونوں کے بیچ وسط میں مِیرو ہے، اور وہی اِلاوِرت کا مرکز ہے۔

वेद्य-र्द्धेin the Vedyārdha (half)
वेद्य-र्द्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेद्य (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
दक्षिणेin the southern (part)
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (वेद्यर्द्धे)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषण (वर्षाणि)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषण
वर्षाणिregions (varṣas)
वर्षाणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृ/विधेय-सम्बन्धे
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
उत्तरेin the northern (part)
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (वेद्यर्द्धे)
तयोःof those two
तयोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; सम्बन्ध—‘of those two (parts)’
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
विज्ञेयःis to be known
विज्ञेयः:
Predicate (विधेय)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) + वि; विज्ञेय (कृदन्त)
Formकृदन्त (gerundive/भाव्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेयार्थे ‘ज्ञातव्यः’
मेरुःMeru (mountain)
मेरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
मध्यःcentral
मध्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (मेरुः)
इलावृतम्Ilāvṛta
इलावृतम्:
Predicate nominative (विधेय)
TypeNoun
Rootइलावृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम, विधेय (apposition)