Shloka 23
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः / तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
Transliteration
ete parvatarājānaḥ siddhacāraṇasevitāḥ / teṣāmantaraviṣkaṃbho navasāhasra ucyate
Translation
یہ پہاڑوں کے راجا سِدھوں اور چارنوں کی خدمت سے معمور ہیں۔ ان کے درمیان کی وسعت نو ہزار کہی گئی ہے۔
Word by Word
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
parvata-rājānaḥkings of mountains
parvata-rājānaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘mountain-kings’
siddha-cāraṇa-sevitāḥserved/attended by Siddhas and Cāraṇas
siddha-cāraṇa-sevitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootsiddha (प्रातिपदिक) + cāraṇa (प्रातिपदिक) + sevita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sev/सेव् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः; क्त-प्रत्ययान्त—‘served by Siddhas and Cāraṇas’
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
antara-viṣkambhaḥthe inner breadth/diameter
antara-viṣkambhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक) + viṣkambha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘inner diameter/width’
nava-sāhasraḥnine thousand
nava-sāhasraḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootnava (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः—‘nine-thousand’
ucyateis said
ucyate:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः—‘is said’