Shloka 2
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः / कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः
Transliteration
kati dvīpā samudrā vā pavatā vā kati smṛtāḥ / kiyanti caiva varṣāṇi teṣu nadyaśca kāḥ smṛtāḥ
Translation
دویپ کتنے ہیں، سمندر کتنے ہیں، اور پہاڑ کتنے مانے گئے ہیں؟ نیز اُن میں ورش کتنے ہیں، اور اُن میں کون کون سی ندیاں بیان کی گئی ہیں؟
Word by Word
कतिhow many
कति:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकति (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन-प्रश्नवाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Interrogative numeral-adjective, Masculine, Nominative, Plural
द्वीपाःcontinents/islands
द्वीपाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
समुद्राःoceans
समुद्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)
पर्वताःmountains
पर्वताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
कतिhow many
कति:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकति (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन-प्रश्नवाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Interrogative numeral-adjective, Masculine, Nominative, Plural
स्मृताःare stated/remembered
स्मृताः:
विधेय (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative, Plural; विधेय
कियन्तिhow many
कियन्ति:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकियन्त् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — Interrogative adjective, Neuter, Nom/Acc Plural; विशेषण (to वर्षाणि)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic: indeed/just)
वर्षाणिregions/years (varṣas)
वर्षाणि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — Neuter, Nom/Acc, Plural
तेषुin them
तेषु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (अधिकरण), बहुवचन — Locative (7th), Plural
नद्यःrivers
नद्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
काःwhich (ones)
काः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Feminine, Nominative, Plural; प्रश्नवाचक-विशेषण (to नद्यः)
स्मृताःare stated
स्मृताः:
विधेय (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative, Plural; (understood with plural subjects)