Shloka 144
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
त्रिभिरेव कपालैश्च त्रयंबकैरौषधिक्षये / इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते
Transliteration
tribhireva kapālaiśca trayaṃbakairauṣadhikṣaye / ijyate bhagavān yasmāttasmārtryaṃbaka ucyate
Translation
جب جڑی بوٹیاں گھٹ جائیں تو تین کَپالوں والے تریَمبکوں کے ذریعے جس بھگوان کی پوجا کی جاتی ہے، اسی لیے وہ ‘تریَمبک’ کہلاتا ہے۔
Word by Word
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, तृतीया (3), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
एवonly
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
कपालैःwith skulls
कपालैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
त्र्यंबकैःwith the Tryambakas (three-eyed forms)
त्र्यंबकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्रि + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि अम्बकानि यस्य/त्र्यम्बक)
औषधिक्षयेat the depletion of herbs
औषधिक्षये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऔषधि + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (औषधीनां क्षयः)
इज्यतेis worshipped
इज्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेतौ (ablatival causal: 'because of which')
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; निष्कर्षे (therefore)
त्र्यंबकःTryambaka (three-eyed one)
त्र्यंबकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु-समासः
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)