Shloka 143
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणाः पुनःपुनः / प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः
Transliteration
auṣadhīḥ pratisaṃdhatte rudraḥ kṣīṇāḥ punaḥpunaḥ / prajāpatimukhairdevaiḥ samyagiṣṭaphalārthibhiḥ
Translation
رُدر بار بار کمزور پڑ جانے والی جڑی بوٹیوں کو پھر سے جوڑ کر تازہ کرتا ہے؛ پرجاپتی وغیرہ دیوتا یَجْن کے پھل کی خواہش سے اس کی درست طور پر پوجا کرتے ہیں۔
Word by Word
औषधीःmedicinal herbs
औषधीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऔषधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
प्रतिसंधत्तेrestores; puts together again
प्रतिसंधत्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + सम् + धा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद-आत्मनेपद? (आत्मनेपद रूप: धत्ते)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
क्षीणाःwithered; depleted
क्षीणाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक; √क्षि + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्त, औषधीः इति विशेषणम्
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb); पुनःपुनः = पुनरुक्ति (reduplication)
प्रजापतिPrajapati
प्रजापति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद (in compound); प्रजानां पतिः
मुखैःwith (as) leaders/faces
मुखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासे उत्तरपद (प्रजापतिमुखैः)
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
इष्टफलdesired fruit/result
इष्टफल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइष्ट + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद (in compound); इच्छितं फलम्
अर्थिभिःby seekers
अर्थिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; 'अर्थिन्' = इच्छुक (seeker)