Shloka 140
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
आश्रयान्मयि संयोगात्तनुभिर्नाममिस्तथा / ततस्तस्य तु वीर्येण लोकानुग्रहकारकम्
Transliteration
āśrayānmayi saṃyogāttanubhirnāmamistathā / tatastasya tu vīryeṇa lokānugrahakārakam
Translation
میرے سہارے اور مجھ سے اتصال کے سبب وہ گوناگوں تنوؤں کے ساتھ اسی طرح نام دھارتا ہے؛ پھر اسی کے وِیریہ سے لوکوں پر انُگرہ کرنے والا کام انجام پاتا ہے۔
Word by Word
आश्रयात्from (his) resort / because of taking refuge
आश्रयात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootआश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — Ablative “from/because of”
मयिin me
मयि:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th), एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम
संयोगात्from union/contact
संयोगात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — Ablative “due to contact/union”
तनुभिःwith bodies/forms
तनुभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
नामindeed / namely
नाम:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; खलु/नूनम्-प्रायः (particle: indeed/namely)
अमिare
अमि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; वैदिक/पुराणप्रयोगे ‘अमि’ = ‘सन्ति’
तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (adverb: thus/so)
ततःthereafter / from that
ततः:
सम्बन्धसूचक (Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/अनन्तरार्थक (from that/thereafter)
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
तुbut / indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
वीर्येणby (his) power
वीर्येण:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
लोकानुग्रहकारकम्(that which is) a doer of favor to the worlds
लोकानुग्रहकारकम्:
कर्म (कर्म/Object or complement)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः “लोकानाम् अनुग्रहं करोति” (object/predicate complement context)