Shloka 19
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
तेषां विहरणीया ये उपस्थेयाश्च ये ऽग्नयः / ताञ्शृणुध्वं समासेन कीर्त्यमानान्यथातथम्
Transliteration
teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca ye 'gnayaḥ / tāñśṛṇudhvaṃ samāsena kīrtyamānānyathātatham
Translation
ان کے جو اگنی گردش کے لائق ہیں اور جو عبادت کے لائق ہیں، اُن کا مختصر مگر درست بیان سنو۔
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
विहरणीयाःto be assigned/arranged
विहरणीयाः:
विशेषण (Adjectival to implied अग्नयः)
TypeAdjective
Rootविहरणीय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृ/हर् + वि, भाव्य/अनीयर्)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); अनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be arranged/assigned’)
येwhich/who
ये:
सम्बन्ध (relative marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
उपस्थेयाःto be attended/approached
उपस्थेयाः:
विशेषण (Adjectival to implied अग्नयः)
TypeAdjective
Rootउपस्थेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था + उप, भाव्य/एय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एय-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be approached/attended’)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येwhich/who
ये:
सम्बन्ध (relative marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अग्नयःfires (Agni-priests)
अग्नयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
शृणुध्वम्hear (you all)
शृणुध्वम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
समासेनbriefly
समासेन:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (instrumental used adverbially: ‘in brief’); अव्ययीभावार्थ (adverbial sense)
कीर्त्यमानान्being described
कीर्त्यमानान्:
विशेषण (to तान्)
TypeAdjective
Rootकीर्त्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कीर्त्/कीर्, कर्मणि वर्तमान कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मणि वर्तमानकाले शानच्/मान (passive present participle: ‘being mentioned’)
यथाas
यथा:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘as, according to’)
तथम्so/thus
तथम्:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘so, thus’)