Shloka 69
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
पार्थिवी सा तनुस्तस्य साध्वी धारयते प्रजाः / या च स्थिता शरीरेषु भूतानां प्राणवृत्तिभिः
Transliteration
pārthivī sā tanustasya sādhvī dhārayate prajāḥ / yā ca sthitā śarīreṣu bhūtānāṃ prāṇavṛttibhiḥ
Translation
اس کی ارضی اور پاکیزہ تنو مخلوق کو تھامتی ہے۔ جو جانداروں کے جسموں میں سانس کی حرکتوں کے ساتھ قائم رہتی ہے۔
Word by Word
पार्थिवीearthy, terrestrial
पार्थिवी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
साshe/that
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तनुःbody, form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
साध्वीgood, virtuous
साध्वी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
धारयतेsupports, sustains
धारयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रजाःcreatures
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
याwhich (she)
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
स्थिताsituated, standing
स्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृत् (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शरीरेषुin bodies
शरीरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
प्राणवृत्तिभिःby the functions of vital breath
प्राणवृत्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्राण + वृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (प्राणस्य वृत्तिः)