Shloka 39
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्मात्कृष्टेन कुर्वीत पुरीषं मूत्रमेव च / न च्छायायां तथा मार्गे स्वच्छायायां न मेहयेत्
Transliteration
tasmātkṛṣṭena kurvīta purīṣaṃ mūtrameva ca / na cchāyāyāṃ tathā mārge svacchāyāyāṃ na mehayet
Translation
اس لیے آدمی کو مناسب جگہ تیار کرکے ہی پاخانہ اور پیشاب کرنا چاہیے؛ نہ سایہ میں، نہ راستے میں، اور نہ اپنی ہی چھایا میں پیشاب کرے۔
Word by Word
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (therefore/from that)
kṛṣṭenawith (on) ploughed ground
kṛṣṭena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkṛṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (context: ‘kṛṣṭa’ = ploughed/dug ground), तृतीया (Instrumental), एकवचन
kurvītashould do
kurvīta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विधि (should)
purīṣamfeces
purīṣam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpurīṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mūtramurine
mūtram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmūtra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic/only)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
chāyāyāmin the shade
chāyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootchāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (likewise/so)
mārgeon the path/road
mārge:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
sva-chāyāyāmin one’s own shadow
sva-chāyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (one’s own shade)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
mehayetshould urinate
mehayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmih (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन