Shloka 33
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
न चैताः परिचक्षीत वहन्त्यो वा स्थिता अपि / मैध्यामेध्यास्त्वपामेतास्तनवो मुनिभिः स्मृताः
Transliteration
na caitāḥ paricakṣīta vahantyo vā sthitā api / maidhyāmedhyāstvapāmetāstanavo munibhiḥ smṛtāḥ
Translation
اور ان پانیوں کو—چاہے بہتے ہوں یا ٹھہرے—عیب کی نظر سے نہ دیکھو؛ کیونکہ پانی کی یہ صورتیں منیوں کے نزدیک پاک بھی اور ناپاک بھی سمجھی گئی ہیں۔
Word by Word
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एताःthese (waters)
एताः:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; सर्वनाम
परिचक्षीतshould look at/observe
परिचक्षीत:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि+चक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्
वहन्त्यःflowing
वहन्त्यः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवह् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वाor
वा:
विकल्प (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक-अव्यय (disjunctive particle)
स्थिताःstanding/still
स्थिताः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: even/also)
मैध्यामेध्याःpure and impure
मैध्यामेध्याः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमैध्य + अमेध्य (प्रातिपदिके)
Formद्वन्द्वसमास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तुbut
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (adversative particle)
अपाम्of waters
अपाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; नित्यबहुवचन
एताःthese
एताः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
तनवःbodies/forms
तनवः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
कर्ता (कर्ता/Agent in passive)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
स्मृताःare remembered/declared
स्मृताः:
क्रिया-विशेष (Predicative/कर्मणि)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मणि भावः