Shloka 31
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
यस्माद्भवन्ति भूतानि ताभ्यस्ता भावयन्ति च / भवनाद्रावनाच्चैव भूतानामुच्यते भवः
Transliteration
yasmādbhavanti bhūtāni tābhyastā bhāvayanti ca / bhavanādrāvanāccaiva bhūtānāmucyate bhavaḥ
Translation
جس سے تمام بھوت (مخلوقات) پیدا ہوتے ہیں اور اسی سے وہ پرورش پاتے ہیں؛ پیدا کرنے اور بہا دینے کے سبب اسے ‘بھَو’ کہا جاتا ہے۔
Word by Word
यस्मात्from which
यस्मात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
भवन्तिcome into being
भवन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
भूतानिbeings
भूतानि:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक; भू-धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
ताभ्यःfrom them
ताभ्यः:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन; सर्वनाम
ताःthey
ताः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
भावयन्तिcause to be; sustain
भावयन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिच्-प्रत्यय (causative)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भवनात्from becoming/coming-to-be
भवनात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक; भू-धातोः ल्युट्/अन-प्रत्ययान्त भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
द्रावनात्from flowing/causing to flow
द्रावनात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootद्रावन (प्रातिपदिक; द्रु/द्राव्-धातोः णिच् + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
उच्यतेis said/called
उच्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपदम्
भवःBhava; existence
भवः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन