Shloka 67
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
सहस्रशतविप्रान्वै भोजयेद्यावदागतान् / एकस्तानपि मन्त्रज्ञः सर्वानर्हति तच्छृणु
Transliteration
sahasraśataviprānvai bhojayedyāvadāgatān / ekastānapi mantrajñaḥ sarvānarhati tacchṛṇu
Translation
آئے ہوئے ہزاروں اور سینکڑوں برہمنوں کو بھی کھانا کھلایا جائے؛ مگر ایک ہی منتر-جاننے والا اُن سب کے برابر مستحق ہے—یہ سنو۔
Word by Word
sahasra-śata-viprānmany brāhmaṇas (vipras)
sahasra-śata-viprān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक) + vipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; द्विगु-समासः (sahasraśata-saṅkhyāyuktān viprān = brāhmaṇas numbering ‘a thousand and a hundred’ i.e., very many)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
bhojayetshould feed
bhojayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhuj (धातु)
Formलोट् (Imperative/optative-like injunctive in epic usage) / विधिलिङ्-समर्थः, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘to cause to eat/feed’
yāvatas many as
yāvat:
Parimāṇa (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (as many as / until)
āgatānwho have come
āgatān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootā-gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (of viprān)
ekaḥone (person)
ekaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
apieven, also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
mantra-jñaḥa knower of mantras
mantra-jñaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (mantrān jānāti = knower of mantras)
sarvānall
sarvān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (of tān)
arhatiis worthy of, suffices for
arhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘that (statement/teaching)’
śṛṇuhear, listen
śṛṇu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन