Shloka 64
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
निराख्योपास्यता यान्ति सरितं सागरं यथा / क्रियया गुरुपूजाभिर्यागं कुर्वन्ति यत्नतः
Transliteration
nirākhyopāsyatā yānti saritaṃ sāgaraṃ yathā / kriyayā gurupūjābhiryāgaṃ kurvanti yatnataḥ
Translation
جیسے ندی سمندر میں جا ملتی ہے، ویسے ہی وہ بےنام معبودِ عبادت حقیقت تک پہنچتے ہیں؛ وہ عمل اور گرو کی پوجا کے ذریعے کوشش سے یَگْیَ کرتے ہیں۔
Word by Word
nirākhyā-upāsyatāḥunnameable and worthy of worship
nirākhyā-upāsyatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnirākhyā (प्रातिपदिक) + upāsya (कृदन्त-प्रातिपदिक) + -tā (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; कर्मधारयः (nirākhyāś ca upāsyāś ca = ‘unnameable yet to-be-worshipped’); बहुवचन-विशेषण
yāntigo, proceed
yānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
saritāma river
saritām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन (Vedic/epic usage: saritaṃ = saritam)
sāgaramthe ocean
sāgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
yathājust as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमा/प्रकारवाचक-अव्यय (as, just as)
kriyayāby ritual action
kriyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
guru-pūjābhiḥby worships of the guru
guru-pūjābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + pūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (guroḥ pūjābhiḥ = by worship of the guru)
yāgamsacrifice, offering
yāgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
kurvantido, perform
kurvanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
yatnataḥdiligently
yatnataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyatna (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial ablative: ‘from effort’ = diligently)