Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

राज्याभिषेक-विभागः

Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords

यज्ञेष्वनिधनं चैव सुरैर्यस्य प्रवर्तितम् / स तासु जनयामास पुत्रानात्मसमानकान्

yajñeṣvanidhanaṃ caiva surairyasya pravartitam / sa tāsu janayāmāsa putrānātmasamānakān

یَجْنوں میں جس کا ‘اَنِدھن’ (لازوال) دستور دیوتاؤں نے جاری کیا تھا، اُس نے اُن میں اپنے جیسے بیٹوں کو جنم دیا۔

यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
अनिधनम्imperishable/endless
अनिधनम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; न-उपसर्गयुक्त (negated)
and
:
सम्बन्ध (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
सुरैःby the gods
सुरैः:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
प्रवर्तितम्was set in motion/initiated
प्रवर्तितम्:
क्रिया (Predicate participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootप्र + वृत् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तासुin them (wives)
तासु:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
जनयामासbegot/caused to be born
जनयामास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच् (causative) रूप—जनयामास
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
आत्म-समानकान्equal to himself
आत्म-समानकान्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + समानक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आत्मनः समानकाः)