Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

राज्याभिषेक-विभागः

Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords

अभिषिच्याधिपत्येषु तेषां मुख्यान्प्रजापतिः / ततः क्रमेण राज्यानि आदेष्टुमुपचक्रमे

abhiṣicyādhipatyeṣu teṣāṃ mukhyānprajāpatiḥ / tataḥ krameṇa rājyāni ādeṣṭumupacakrame

پرجاپتی نے اُن کے سرداروں کو اُن کے اپنے اپنے اقتدار میں ابھیشیک دے کر مقرر کیا؛ پھر بتدریج ریاستوں کے احکام جاری کرنے لگا۔

abhiṣicyahaving consecrated
abhiṣicya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/prior action)
TypeIndeclinable
Root√sic (धातु) + abhiṣicya (क्त्वा/ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘अभिषिच्य’ = having consecrated
adhipatyeṣuin lordships/sovereignties
adhipatyeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootadhipatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Generic), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
mukhyānthe chief (ones)
mukhyān:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); विशेषण, ‘(तान्)’ इति कर्मपदं सूचितम्
prajāpatiḥPrajāpati
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tataḥthen
tataḥ:
Kāla (काल/temporal)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formततः-शब्दः देश/कालवाचक-अव्यय (then/from there)
krameṇain sequence
krameṇa:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/instrument of manner)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); रीत्यर्थे (in order)
rājyānikingdoms
rājyāni:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
ādeṣṭumto appoint/assign
ādeṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Root√diś (धातु) + ādeṣṭum (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)
upacakramebegan/undertook
upacakrame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + √kram (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)