Shloka 100
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
एते पक्षा वसिष्ठानां स्मृता ह्येकादशैव तु / इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसा अष्ट विश्रुताः
Transliteration
ete pakṣā vasiṣṭhānāṃ smṛtā hyekādaśaiva tu / ityete brahmaṇaḥ putrā mānasā aṣṭa viśrutāḥ
Translation
وسِشٹھوں کی یہ شاخیں صرف گیارہ ہی یاد کی جاتی ہیں؛ یوں برہما کے آٹھ مانس پُتر مشہور ہیں۔
Word by Word
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पक्षाःbranches/sections
पक्षाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वसिष्ठानाम्of the Vasiṣṭhas
वसिष्ठानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
स्मृताःare remembered/are stated
स्मृताः:
विधेय (predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वाक्ये विधेय-भावः (predicate: 'are remembered/are said')
हिindeed
हि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: indeed/for)
एकादशeleven
एकादश:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषणम्; प्रथमा, बहुवचनार्थे (agreeing with पक्षाः)
एवonly/indeed
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
तुbut/indeed
तु:
निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (but/indeed)
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण (quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मानसाःmind-born
मानसाः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पुत्राः)
अष्टeight
अष्ट:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; प्रथमा, बहुवचनार्थे (agreeing with पुत्राः)
विश्रुताःrenowned
विश्रुताः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying पुत्राः)