Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 80
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तथा / अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत्
Transliteration
tasya sā tadvaco devī sarvaṃ kṛtavatī tathā / apānaṃ ca samāsādya jugupsaṃtī hyavarjayat
Translation
اس دیوی نے ان کے کہے کے مطابق سب کچھ ویسا ہی کیا۔ لیکن مقعد (اپان) تک پہنچ کر، کراہت محسوس کرتے ہوئے اس نے اسے چھوڑ دیا۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; सर्वनाम
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन; सर्वनाम
तत्-वचःhis words
तत्-वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् + वचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘his word/speech’
देवीthe lady/queen
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; ‘everything’
कृतवतीdid (it)/having done
कृतवती:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having done’
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण ‘thus’
अपानम्apāna (vital air)
अपानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; ‘apāna’ (downward vital air)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
समासाद्यhaving reached/approached
समासाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having approached/attained’
जुगुप्सन्तीloathing
जुगुप्सन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगुप्स् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘feeling disgust/loathing’
हिindeed
हि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अवर्जयत्expelled/voided
अवर्जयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-वृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘cast off/expelled’