Shloka 79
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
लेहिष्यस्यजुगुप्सन्ती ह्यापादतलमस्तकम् / ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रांश्च मनसेप्सितान्
Transliteration
lehiṣyasyajugupsantī hyāpādatalamastakam / tatastvaṃ prāpsyase devi putrāṃśca manasepsitān
Translation
'...بغیر کراہت کے پاؤں کے تلووں سے لے کر سر تک چاٹو گی، تو اے دیوی! تم من چاہے بیٹے پاؤ گی۔'
Word by Word
लेहिष्यसिyou will lick
लेहिष्यसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootलिह् (धातु)
Formलृट् (Simple future), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
अजुगुप्सन्तीwithout loathing
अजुगुप्सन्ती:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगुप्स् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle) परस्मैपदी, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग-निषेध ‘अ-’ = ‘not feeling disgust/without loathing’
हिindeed/for
हि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle, emphasis/causal)
आ-पाद-तल-मस्तकम्from foot-soles to head
आ-पाद-तल-मस्तकम्:
Deśa/Avadhi (देश/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootआ + पादतल + मस्तक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्यय ‘आ’ + (पादतल-मस्तक) = ‘from the soles of the feet up to the head’; द्वितीया-एकवचन रूपेण अव्ययवत्
ततःthen
ततः:
Kāla/Anantarya (काल/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण ‘thereafter’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (nominative), एकवचन; सर्वनाम
प्राप्स्यसेyou will obtain
प्राप्स्यसे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलृट् (Simple future), आत्मनेपदम्, मध्यमपुरुष, एकवचन
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मनसाin (your) mind
मनसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन; ‘by mind/in the mind’
ईप्सितान्desired
ईप्सितान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; कृदन्त from आप्/ईप्स्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘desired’