Shloka 76
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
प्राहिणोदवमानीय शूद्रीं धात्रेयिकां मम / ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम्
Transliteration
prāhiṇodavamānīya śūdrīṃ dhātreyikāṃ mama / tataḥ prasādayāmāsa punastamṛṣisattamam
Translation
اس نے توہین کرتے ہوئے میری خادمہ (شودر عورت) کو بھیج دیا۔ تب راجہ نے اس بہترین رشی کو دوبارہ راضی کیا۔
Word by Word
प्राहिणोत्sent forth
प्राहिणोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-हि (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
अवमानीयhaving insulted
अवमानीय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअव-मान् (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप् अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having dishonoured/insulted’
शूद्रीम्the Śūdra woman
शूद्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूद्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया विभक्ति (accusative), एकवचन (singular)
धात्रेयिकाम्Dhātreyikā (name)
धात्रेयिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधात्रेयिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kāla/Anantarya (काल/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereupon/then’
प्रसादयामासpropitiated/pleased
प्रसादयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘to propitiate/please’ (प्रसादयति)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन; सर्वनाम
ऋषिसत्तमम्the best of sages
ऋषिसत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋषि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ṛṣīṇāṃ sattamaḥ)