Shloka 75
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
उत्पन्नौ शूद्रयोनौ तु भवतः क्ष्मासुरोत्तमौ / अन्धं वृद्धं च मां मत्वा सुदेष्णा महिषी तव
Transliteration
utpannau śūdrayonau tu bhavataḥ kṣmāsurottamau / andhaṃ vṛddhaṃ ca māṃ matvā sudeṣṇā mahiṣī tava
Translation
اے زمین کے اسوروں میں برتر! یہ دونوں تمہاری شودر یَونی میں پیدا ہوئے ہیں۔ تمہاری ملکہ سُدیشنا نے مجھے اندھا اور بوڑھا سمجھ کر (ایسا کیا)۔
Word by Word
उत्पन्नौborn (two)
उत्पन्नौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउत्-पद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘born/arisen’
शूद्रयोनौin a Śūdra womb/birth
शूद्रयोनौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशूद्र-योनि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (वैकल्पिक-रूप; अपेक्षित: शूद्रयोन्याम्); षष्ठी-तत्पुरुष
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
भवतःof you
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/भवद्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; आदरार्थ ‘of you’
क्ष्मासुरोत्तमौbest among the earth-dwelling Asuras
क्ष्मासुरोत्तमौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्ष्मा-असुर-उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; तत्पुरुष (निर्धारण/विशेषण-समास): क्ष्मायां असुरेषु उत्तमौ
अन्धम्blind
अन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
वृद्धम्old
वृद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having thought/considered’
सुदेष्णाSudeṣṇā
सुदेष्णा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुदेष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
महिषीqueen/consort
महिषी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन