Shloka 85
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ध्वजलक्षं समाविश्य विप्रचित्तिः महानुजः / दैत्यांश्च दानवांश्चैव संहतान्कृत्स्नशश्च तान्
Transliteration
dhvajalakṣaṃ samāviśya vipracittiḥ mahānujaḥ / daityāṃśca dānavāṃścaiva saṃhatānkṛtsnaśaśca tān
Translation
دھوج کے ہدف میں گھس کر مہابلی وِپرچِتّی نے جمع ہوئے ان تمام دَیتیہ اور دانَووں کو پوری طرح زیر کر لیا۔
Word by Word
dhvaja-lakṣamthe banner-target
dhvaja-lakṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhvaja (प्रातिपदिक) + lakṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (ध्वजस्य लक्षम् = banner-target/standard as target)
samāviśyahaving entered/assailed
samāviśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-viś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having entered/assailed’
vipracittiḥVipracitti
vipracittiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipracitti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name
mahānujaḥthe great younger brother
mahānujaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + anuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय (‘great younger brother’)
daityānDaityas
daityān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
dānavānDānavas
dānavān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
saṃhatānslain/struck down
saṃhatān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-han (धातु) → saṃhata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies tān)
kṛtsnaśaḥentirely
kṛtsnaśaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṛtsnaśas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) ‘entirely’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
tānthose (them)
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; सर्वनाम