Shloka 105
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
त्रैलोक्यं विजितं सर्वं वामनेन त्रिभिःक्रमैः / बलिर्बद्धो हतो जंभो निहतश्च विरोचनः
Transliteration
trailokyaṃ vijitaṃ sarvaṃ vāmanena tribhiḥkramaiḥ / balirbaddho hato jaṃbho nihataśca virocanaḥ
Translation
وامن نے اپنے تین قدموں سے تینوں لوک فتح کر لیے؛ بلی باندھ دیا گیا، جَمبھ مارا گیا اور ویروچن بھی ہلاک ہوا۔
Word by Word
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri + loka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास: ‘three worlds’ as a collective
vijitamconquered
vijitam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvijita (कृदन्त; √ji/जि + vi-, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त: ‘conquered’
sarvamall/entire
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
vāmanenaby Vāmana
vāmanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāmana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tribhiḥwith three
tribhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
kramaiḥsteps/strides
kramaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
baliḥBali
baliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
baddhaḥbound
baddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbaddha (कृदन्त; √bandh/बन्ध्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bound’
hataḥslain
hataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothata (कृदन्त; √han/हन्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘slain’
jaṃbhaḥJambha
jaṃbhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjaṃbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nihataḥkilled
nihataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnihata (कृदन्त; √han/हन् + ni-, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘killed’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): ‘and’
virocanaḥVirocana
virocanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvirocana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन