Shloka 104
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
काव्यो दृष्ट्वा स्थितान्देवांस्तत्र दैवमचिन्तयत् / तानुवाच ततो ध्यात्वा पूर्ववृत्तमनुस्मरन्
Transliteration
kāvyo dṛṣṭvā sthitāndevāṃstatra daivamacintayat / tānuvāca tato dhyātvā pūrvavṛttamanusmaran
Translation
کاؤیہ نے وہاں کھڑے دیوتاؤں کو دیکھ کر دَیو (قسمت) کا خیال کیا؛ پھر دھیان کر کے پچھلا حال یاد کرتے ہوئے ان سے کہا۔
Word by Word
kāvyaḥKāvya (Śukra)
kāvyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāvya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (दृश्) (कृदन्त; क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय: ‘having seen’
sthitānstanding
sthitān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त; √sthā/स्था, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘standing/remaining’
devānthe gods
devān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place): ‘there’
daivamfate/divine will
daivam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
acintayathe considered/thought of
acintayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (चिन्त्) (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अ-आगम (augment)
tānto them / those (Dānavas)
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
uvācahe said
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): ‘then/thereupon’
dhyātvāhaving reflected
dhyātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√dhyai (ध्यै) (कृदन्त; क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय: ‘having meditated/reflected’
pūrvavṛttamthe earlier event
pūrvavṛttam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūrva + vṛtta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुष: ‘former event/what happened before’
anusmaranremembering
anusmaran:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanusmarat (कृदन्त; √smṛ/स्मृ + anu-, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त: ‘remembering’